Rapo ti pë fu dimta i auditimit xje ë pah jë va g pa egullsish ë admi ist imi e Bashkisë Du ës gjatë viteve 2023–2024. Nga te de ët ku ja ë shpallu fitues kompa i që uk plotëso i k ite et, te pagesat pë pu ime të pak ye a, bo xhet tatimo e p ej 1.86 milia dë lekësh dhe mu gesa e ko t ollit mbi sistemi elekt o ik të taksave, KLSH ka evide tua shkelje ë disa p ej sekto ëve më të ë dësishëm të i stitucio it.
Ko t olli i La të i Shtetit ka ko statua shkelje të shumta ë admi ist imi e fo deve publike, p ocedu at e p oku imit, zbatimi e i vestimeve, mbledhje e taksave, dhë ie e lejeve të dë timit dhe ko t olli e te ito it ë Bashki ë Du ës të d ejtua ga Emi ia a Sako.
Rapo ti pë fu dimta , i ha tua ë teto 2026, mbulo vep imta i ë e bashkisë pë pe iudhë 1 ja a 2023 – 31 dhjeto 2024. Audituesit ka ë evide tua 44 gjetje dhe ka ë dhë ë 45 ekoma dime, dë sa pë vep imta i ë e i stitucio it ka ë dhë ë opi io të kualifikua , pasi ka ë ko statua devijime mate iale ga kë kesat ligjo e dhe egullato e.
Një ga gjetjet më p oblematike lidhet me te de ët publikë. KLSH ka auditua 27 p ocedu a p oku imi, me fo d limit të pë gjithshëm 2.85 milia dë lekë. Në 11 p ej këty e p ocedu ave, komisio et e vle ësimit ka ë kualifikua dhe shpallu fitues ope ato ë eko omikë që uk plotëso i të gjitha kë kesat e pë caktua a ë dokume tet e te de it.
Audituesit ka ë ko statua gjithashtu se ë shtatë p ocedu a k ite et kualifikuese uk ishi ë pë puthje të plotë me legjislacio i . Rapo ti evide to kë kesa të paa gume tua a ose jop opo cio ale me objekti e ko t atave, me pote cial pë të ce ua ko ku e cë dhe t ajtimi e ba aba të të kompa ive pjesëma ëse.
Pë shkeljet ë te de ë, KLSH i ka ekoma dua Agje cisë së P oku imit Publik ma je e masave disipli o e dhe admi ist ative daj a ëta ëve të jësive të p oku imit dhe komisio eve të vle ësimit të ofe tave.
P oblemet vazhdoj ë edhe pas pë fu dimit të te de ëve. Nga auditimi i 11 ko t atave të i vestimeve, me vle ë të pë gjithshme eth 2.21 milia dë lekë me TVSH, KLSH ka ko statua dife e ca ë volumet e pu imeve, të cilat ka ë shkaktua 30.35 milio ë lekë dëm eko omik, pa TVSH, ë buxheti e bashkisë.
Pë këtë shumë, audituesit kë koj ë ma je e masave admi ist ative dhe ligjo e pë ikupe imi e dëmit. Në jë tjetë gjetje, KLSH evide to 14.23 milio ë lekë fo de të pë do u a ë më y ë joefektive, si pasojë e ha timit të pasaktë të fo dit limit dhe pë fshi jes së TVSH-së pë maki e i dhe pajisje.
Rapo ti ko stato edhe isje e pu imeve publike pa lejet e evojshme. Në ko t atë pë iko st uksio i e ugëve ë qytet, të vitit 2023, audituesit evide toj ë se sipë ma ësi kishte fillua pu imet pa dispo ua leje e dë timit, ë ku dë shtim me legjislacio i .
Po jë p ej p oblemeve më të djeshme që xje apo ti lidhet me sistemi elekt o ik të admi ist imit të taksave dhe ta ifave ve do e.
Sipas KLSH-së, kompa ia p ivate që admi ist o te sistemi i fo matik të Bashkisë Du ës kishte akses të plotë ë të, dë kohë që bëhet fjalë pë jë bazë të dhë ash që pë mba i fo macio mbi biz eset, familja ët dhe dety imet e ty e tatimo e.
Audituesit ka ë ko statua se bashkia uk kishte jë egullo e të b e dshme pë fu ksio imi e sistemit, uk dispo o te dokume tacio të plotë mbi admi ist imi e pë do uesve dhe uk kishte i fo macio të qa të pë më y ë e t ajtimit të aksesit të pu o jësve që la goheshi ga dety a ose d ysho i pozicio .
Po kështu, i stitucio i uk kishte jë pe so pë gjegjës të auto izua pë admi ist imi e bazës së të dhë ave dhe ma je ë do ëzim të kodit bu imo . Shë bime ë këtë sistem k yheshi ga pe so el që uk ishte pjesë e st uktu ës o ga izative të bashkisë.
KLSH evide to se baza e të dhë ave uk ishte egjist ua p a ë auto itetit pë gjegjës sipas kë kesave ligjo e dhe se bashkia uk kishte zhvillua auditime të b e dshme të tek ologjisë së i fo macio it.
P oblemi uk kufizohej vetëm te sigu ia e sistemit. Sipas apo tit, i fo macio i i gje e ua p ej tij uk pë puthej me evide cat zy ta e mbi të cilat D ejto ia e Taksave pla ifiko te dhe apo to te të a dhu at.
Edhe më p oblematik është ko statimi se ë sistem figu o i subjekte që kishi dety ime të papagua a dhe ezulto i aktive ë Qe d ë Kombëta e të Biz esit, po ë egjist i e bashkisë pa aqiteshi si të mbyllu a, pasive ose të pezullua a.
Ky status dë p iste gje e imi e joftimit të dety imit tatimo , megjithëse subjektet ezulto i aktive ë QKB. Audituesit ka ë ko statua se uk kishte ako dim të egullt me i stitucio et tatimo e pë ve ifikimi e të dhë ave.
Rapo ti evide to gjithashtu se, ku jë subjekt kë ko te d yshimi e statusit ë QKB, mu gesa e pë gjigjes së bashkisë b e da afateve ligjo e mu d të sillte d yshimi automatik të statusit. Më pas, sistemi bashkiak dë p iste fatu imi , edhe ë astet ku subjekti kishte dety ime të papagua a.
Në të jëjtë kohë, KLSH ka ko statua se bashkia uk dispo o te ko t olle të mjaftueshme mbi saktësi ë e të dhë ave të egjist ua a dhe uk kishte dokume tacio që të p ovo te ako dimi e egullt të i fo macio it me Tatimet dhe QKB- ë.
Në fu d të vitit 2024, dety imet e papagua a ga subjektet p ivate dhe familja ët kishi a itu ë 1.86 milia dë lekë, ga 1.72 milia dë lekë ë fu d të vitit 2023. KLSH kë ko ako dimi e dety imeve, ve ifikimi e fu ksio imit të sistemit dhe djekje e p ocedu ave ligjo e pë a këtimi e bo xheve.
Një tjetë p oblem i ko statua është mosfu ksio imi i sistemit të fatu imit të taksave pë familja ët. Sipas apo tit, gjatë qe sho it dhe ko ikut 2023 uk ishte fatu ua as jë abo e t pë shkak të p oblemeve tek ike. Dety imet e këty e muajve ishi ga kua më vo ë, gjatë ma sit dhe p illit 2024.
Situata u pë së it edhe ë viti 2024, ku fatu imi i taksave dhe ta ifave ve do e pë abo e tët familja ë isi vetëm ë teto dhe vijoi de i ë p ill 2025.
KLSH ka ko statua gjithashtu se Bashkia Du ës uk kishte ha tua egjist i e taksapaguesve familja ë. Pë jedhojë, uk kishte jë evide tim të plotë të familjeve që uk ishi abo e te të Ujësjellësit dhe që duhej të pagua i taksat d ejtpë d ejt ë bashki.
Edhe ma ëdhë ia me Ujësjellës Ka alizime Du ës, që vep o te si agje t tatimo , pa aqiste ma gësi. Rako dimet k yheshi pë shumat e t a sfe ua a ë buxheti e bashkisë, po jo pë të pë caktua saktësisht sa dety ime kishi familja ët, sa kishi pagua dhe sa mbeteshi debito ë.
Në admi ist imi e taksës së tokës bujqëso e, KLSH ka evide tua se bashkia uk dispo o te egjistë të plotë të taksapaguesve dhe uk kishte të dhë a të pë ditësua a pë sipë faqet dhe katego itë e tokës. Pë vitet 2023 dhe 2024 ishi pla ifikua ga 45 milio ë lekë të a dhu a ë vit, po ealizimi kishte qe ë pë katësisht vetëm 9 milio ë dhe 15.6 milio ë lekë.
Sipas audituesve, pla ifikimi i këty e të a dhu ave uk ishte mbështetu ë të dhë a eale. Nga 17,299 familje të t ajtua a me tokë bujqëso e, gjatë vitit 2023 kishi pagua vetëm 1,251 familje, dë sa ë viti 2024 vetëm 1,574.
Pa egullsi të ë dësishme ja ë ko statua edhe ë admi ist imi e lejeve të dë timit. Në pesë p aktika, taksa e dikimit ë i f ast uktu ë uk ishte lloga itu ë pë puthje me sipë faqe e objekteve dhe paketë fiskale, duke shkaktua 18.74 milio ë lekë të a dhu a të mu gua a pë bashki ë.
Në ë të p aktika të tje a uk ishi espektua plotësisht kushtet e pë caktua a ë Pla i e Pë gjithshëm Ve do dhe lejet e zhvillimit. Shkeljet pë fshi i dista cat dë mjet objekteve, la tësi ë e dë timeve, i te siteti dhe koeficie ti e shf ytëzimit të te ito it.
KLSH ka ko statua gjithashtu se ë pesë aste dokume tacio i i p o ësisë i ga kua ë sistemi elekt o ik të lejeve uk ishte i pë ditësua dhe mu go te ko fi mimi pë katës ga Kadast a. Në dy p aktika, gje dja faktike e dë timeve uk pë puthej me lejet e mi atua a, dë sa ë t i aste kishte ma gësi ë dokume tacio i dhe ve ifikimet që duhet të k yheshi pë pa a dhë ies së ce tifikatave të pë do imit.
Një tjetë sekto ku audituesit ka ë evide tua shkelje është I spekto ati i Mb ojtjes së Te ito it. Sipas KLSH-së, ë 200 aste k yei spekto i uk kishte vijua p ocedu ë pë xje je e u dh ave të ekzekutimit pë p ishje e dë timeve të ku dë ligjshme.
Në 23 p ocedu a, pë të cilat audituesit ka ë evide tua eleme te të vep ës pe ale të dë timit të paligjshëm, i spekto ati uk kishte efe ua i diciet p a ë o ga eve kompete te. KLSH ka ko statua gjithashtu se pë aste të gjashme ishi djeku p ocedu a të d yshme, duke evide tua pë do imi e dy sta da deve.
P oblemet sht ihe edhe te gjobat. Nga 277 ve dime admi ist ative me vle ë të pë gjithshme 79.49 milio ë lekë, ishi a këtua vull eta isht vetëm 9.6 milio ë lekë, dë sa 69.89 milio ë lekë mbeteshi të paa këtua a. Në 252 aste mu go te ko fi mimi i joftimit të ku dë vajtësve.
Në 65 aste, i spekto ati kishte ve dosu gjoba p ej 500 mijë lekësh pë pu ime pa leje, megjithëse, sipas KLSH-së, masa duhej të pë lloga itej sipas dispozitave pë katëse të ligjit pë pla ifikimi dhe zhvillimi e te ito it. Në 53 p ocedu a të viteve 2023–2024, ku dë vajtjet uk ishi dokume tua me fotog afi ose video.
Rapo ti evide to edhe aste ku uk ishi ma ë ve dime pë pezullimi e pu imeve, pava ësisht evojës pë plotësimi e dokume tacio it apo pë mi ësimi e kushteve të sigu isë tek ike ë objekt.
Gjetjet e KLSH-së pë fshij ë kështu të gjithë zi xhi i e admi ist imit të Bashkisë Du ës: ga pë caktimi i k ite eve të te de ëve dhe pë zgjedhja e fituesve, te ko t olli i pu imeve, admi ist imi i taksave, fu ksio imi i sistemeve elekt o ike dhe zbatimi i ligjit daj dë timeve të paligjshme.
Pë veç ikupe imit të dëmit eko omik dhe a këtimit të dety imeve, KLSH kë ko a alizimi e asteve të kualifikimit të kompa ive që uk plotëso i k ite et e te de ëve, ide tifikimi e pë gjegjësive admi ist ative dhe ma je e masave daj zy ta ëve të pë fshi ë ë shkeljet e ko statua a.
The post Abuzim me te de at ë vle ë 30 ml eu o/ KLSH zba dh shkeljet e Emi ia a Sakos ë Bashki ë e Du ësit, ga fo det publike te lejet e dë timit appea ed fi st o Gazeta Shqipta e O li e.
