Shtimi i numrit të rruazave të kuqe të gjakut mund të çojë deri në mbylljen e enëve të gjakut. Simptomat më të shpeshta fillestare janë dhembja e kokës, dobësia, të kruarit e lëkurës, marramendja.
Më së shpeshti zbulohet rastësisht kur pacienti shkon te mjeku për shkak të ndonjë problemi tjetër shëndetësor.
Ekspertët këtë gjendje e quajnë policitemi të cilën e karakterizon numri i shtuar i rruazave të kuqe të gjakut – eritrociteve në vëllimin e përgjithshëm të gjakut gjë që mund të çojë deri në mbylljen e enëve të gjakut dhe në gjakrrjedhje.
Shkaktarët e shtimit të numrit të eritrociteve mund të jenë çrregullimet e mekanizmave rregullatorë në vetë palcën kockore (policitemia primare), por edhe gjendjet të cilat çojnë deri në stimulimin e krijimit të shtuar të eritrociteve si përgjigje ndaj ndonjë ngjarjeje në organizëm (mungesa e oksigjenit, sëmundjet malinje, marrja e disa ilaçeve).
Përveç këtyre policitemive absolute, ekzistojnë edhe policitemitë relative, transmeton Telegrafi.
Nuk ekzistojnë dëshmi të sigurta që policitemia është trashëguese, mirëpo ekzistojnë studime të cilat tregojnë që ekziston rrezik i madh për shfaqjen e sëmundjeve, nëse personi ka kushërinj të afërt të cilët vuajnë nga gjaku i trashë.
Për policiteminë e shfaqur në kuadër të çrregullimeve të palcës kockore, përkatësisht të sëmundjeve mieloproliferative, te më shumë se gjysma e të sëmurëve është konstatuar që ekziston mutacioni i fituar, por jo mutacioni gjenetik.
Në atë rast numri i rruazave të kuqe nuk është i shtuar, por përshtypje e tillë arrihet për shkak të zvogëlimit të vëllimit të plazmës së gjakut (“policitemia relative”), gjë që ndodh te personat të cilët kanë mungesë të lëngjeve në organizëm (dehitradimi, marrja e diuretikëve, djegiet e rënda).
Simptomat më të shpeshta fillestare janë dhembja e kokës, dobësia, të kruarit e lëkurës, marramendja dhe djersitja e shtuar.
I sëmuri gjithashtu mund të vërejë skuqje të theksuar të fytyrës dhe skuqje të syve, ndërkaq, nga ana tjetër, ka përshtypjen sikur “i janë mavijosur” gishtat.
Përveç çrregullimeve në krijimin e rruazave të kuqe të gjakut, të cilat ndodhin në palcën kockore, në trashjen e gjakut ndikon mungesa e ekspozimit të indeve ndaj oksigjenit (qëndrimi në lartësi të mëdha mbidetare, sëmundja kronike obstruktive e mushkërive, pirja e duhanit.
Pastaj, çrregullimet e funksionimit të veshkave (çrregullimet arteriosklerotike të enëve të gjakut, glomerulonefritiset), marrja e ilaçeve dhe dopingu, preparatet të cilat përmbajnë testosteron ose eritropoetin).
Pacientëve të cilët kanë gjak të trashë u bëhet analiza e hematokriteve të cilat tregojnë pjesëmarrjen e eritrociteve në vëllimin e gjakut.
Pas kësaj, caktohet shërimi. Në atë qëllim mund të aplikohet punktimi i venave (“lëshimi i gjakut”) dhe në këtë mënyrë përmirësohet qarkullimi i gjakut.
Nëse kjo nuk është e mjaftueshme, aplikohen ilaçe të caktuara, të cilat veprojnë në zvogëlimin e krijimit të qelizave në palcën kockore.
Për t’u penguar shfaqja e trombëve, jepen ilaçe të cilat zvogëlojnë aftësinë e ngjizjes së gjakut. Të sëmurëve të cilët kanë të kruara u përshkruhet terapia simptomatike.
Ushqimi të cilin duhet ta konsumoni nëse vuani nga gjaku i trashë
Shtoni fara të bluara të lirit në racionin tuaj për të përmirësuar tretjen, që t’ju ndihmojë në eliminimin e tepricave së toksinës, të cilat mund të jenë gjendje e vështirësuar te gjaku i trashë.
Shtoni yndyrat e ngopura në ushqimin tuaj, sepse kanë cilësi veprimi kundër mikrobeve, siç është vaji organik ekstra virgjin i kokosit.
Zgjidhni hidrokarburet e ndërlikuara, të cilat kanë indeks të ulët glikemie, siç janë: orizi i kafenjtë, mollët e papjekura, buka integrale dhe kungujt e dimrit.
Shtoni marrjen e thartirave esenciale yndyrore omega-3 nëpërmjet farërave të bluara të lirit, salmonit, tonit (me nivel minimal të zhivës), vajit të peshkut, avokados dhe arrave.
Shtoni artikuj të papërpunuar të pasur me materie ushqyese në ushqimin tuaj, siç janë frutat e papërpunuara arrore dhe farërat.
Ushqimi të cilin duhet ta shmangni nëse vuani nga gjaku i trashë
Të gjitha hidrokarburet e thjeshta apo të rafinuara (sheqerin, bukën e bardhë, brumërat (makaronat), ëmbëlsirat, tortat, biskotat krokante etj.).
Të gjithë artikujt të cilët përmbajnë sheqer të rafinuar apo zëvendësime sintetike për sheqerin, siç është aspartami. Zgjidhni ëmbëltues natyralë në vend të tyre.
Pijet alkoolike në shumicë, sepse pengojnë funksionimin e sistemit të imunitetit dhe të tretjes.
Artikujt e fermentuar: djathi dhe vera.
Përdorimi i tepërt i kafeinës – derisa konsumimi i matur i kafeinës mund të jetë i dobishëm, marrja e tepërt mund të çrregullojë sistemet e organizmit, duke shkaktuar pagjumësi dhe çrregullime digjestive (kapsllëk dhe/ose diarre).
Pijet e gazuara joalkoolike, të cilat ndryshojnë nivelin e pH-së të gjakut tuaj.
Kërpudhat.
Ushqimi i thartë dhe i marinuar.
Ushqimi siç janë guacat e detit dhe gaforret e detit mund të përmbajnë nivele toksike të zhivës, andaj duhet shmangur. Peshku i ujërave të thella të detit, siç janë toni dhe skumbria, të cilët mund të përmbajnë nivele toksike të zhivës.
Peshqit të cilët kultivohen në hurdha (komercialisht), të cilët përmbajnë PCB dhe nuk janë mjaft të pasur me thartira esenciale yndyrore omega-3, për shkak të ndryshimit të ushqimit të tyre.
Zgjidhni tonin e egër në vend të tyre. Produktet me thartirë dhe produktet e grurit (buka, biskotat krokante, makaronat etj.) të cilat përmbajnë gluten.
Natrium-nitriti gjendet në ushqimin e përpunuar, siç janë salsiçet, produktet e mishit të thatë, prandaj këtë ushqim duhet ta shmangni. Natrium-glutamati (MSG) në shumë artikuj është i pranishëm si shtim i shijes.
Vajrat e hidrogjenizuara apo pjesërisht të hidrogjenizuara (trans-yndyrat) gjenden në shumë artikuj, në ushqimin e fërguar shumë dhe në ushqimin e shpejtë.
