P otestat a tiqeve ita e, të cilat ka ë vazhdua çdo ditë gjatë katë muajve e gjysmë të fu dit, ka ë ma ë jë kthesë të e, duke kë kua do ëheqje e Edi Ramës. Kjo është e pap ecede të që ga ë ia e diktatu ës komu iste ë viti 1991.
Nga Fausti Vi ce t, LE MONDE
B e da t i ditësh, Ti a a, k yeqyteti i Shqipë isë, ka d yshua pamje. Ndë tesa publike të djegu a, ba ka të shkatë ua a, semafo ë dhe tabela ugo e të shkulu a, kosha pleh ash ë flakë, ugë të mbulua a me copa xhami dhe gu ë kalld ëmi… P otestat ku dë qeve isë, të zhvillua a çdo ditë që p ej 31 majit, ka ë ma ë jë d ejtim të i që ga mome ti ku , të ma të , më 13 teto , aty e iu bashkua mijë a stude të. De i më ta i, kjo lëvizje qyteta e e pazako të dhe pa jë udhëheqës, e pagëzua ga pjesëma ësit si “Revolucio i i Flami gove”, kishte mbetu paqëso e dhe g adualisht po humbiste v ulli .
Pas katë muajsh e gjysmë p otestash, demo st uesit, të të bua ga “pë çmimi” dhe “i dife e ca” e k yemi ist it Edi Rama, ka ë zgjedhu jë fo më tjetë vep imi. Ka ë ma ë fu d tubimet e qeta të mb ëmjes, me pa ka ta me flami go ozë dhe kë de pë fëmijë. Që p ej së ma tës, mijë a p otestues dali ë ugët e Ti a ës që ë më gjes, disa me maska ku dë COVID-it ë fyty ë, kapuçë që mbuloj ë kokë dhe gu ë kalld ëmi ë dua , pë të kë kua do ëheqje e k eut të qeve isë, kushte më të mi a jetese dhe fu di e ko upsio it, i cili është i pë hapu ë më y ë e demike ë këtë ve d ballka ik me 2,4 milio ë ba o ë.
“Nje ëzit dua të jetoj ë ë jë ve d demok atik. Ky është g umbullimi i t idhjetë e pesë viteve zhgë jimesh që p ej ë ies së diktatu ës komu iste ë viti 1991”, a alizo G esa Hasa, hulumtuese e asociua p a ë g upit kë kimo ‘Balka s i Eu ope Policy Adviso y G oup’.
Të e jte , zemë imi u pë hap edhe ë pesë qytete të tje a të ve dit. Pas dy ditësh heshtjeje, k yemi ist i socialist, ë pushtet që p ej vitit 2013, joftoi se pë jashto te mu dësi ë e do ëheqjes dhe akuzoi opozitë se që d o te pas p otestave, do ëse edhe ku dë shta ët politikë po pë balle me thi je ku dë ty e gjatë tubimeve.
“[Opozita] kë ko ta zhysë së ish Shqipë i ë ë hum e ë ga e cila e kemi xje ë të gjithë së bashku dhe të cilë sot po e g emë d ejt jë maje histo ike, d ejt ë d ës së b ezave të shqipta ëve: Bashkimit Ev opia ”, dekla oi Edi Rama, dë sa filmo te vete pë pa a zy ës së djegu të Kolegjit të Ev opës, jë i stitucio p estigjioz ev opia i a simit të la të.
Shqipë ia, ve d ka didat pë a ëta ësim ë Bashkimi Ev opia (BE), shp eso t’i bashkohet bllokut de i ë viti 2030. Delegacio i i BE-së ë Ti a ë dë oi “pë shkallëzimi e dhu ës gjatë p otestës dhe shkatë imi e p o ës publike dhe p ivate”.
Pë plasjet me fo cat e e dit po bëhe gjith jë e më të shpeshta. Sipas policisë, b e da t i ditësh ja ë a estua 71 pe so a pë “sulme daj pu o jësve të policisë, i stitucio eve dhe p o ës publike e p ivate”. Nga a a e saj, Mi ist ia e Shë detësisë ka egjist ua 89 të plagosu , mes ty e 61 efektivë policie.
Të shqetësua , shumë p i dë uk i dë gua fëmijët ë shkollë të e jte , më 15 teto . Kjo e shtyu mi ist e e A simit, Mi ela Kumba o, të dilte me jë dekla atë pë të kujtua se shkollat uk ishi mbyllu dhe se “fëmijët uk duhet të je ë pe gje të këtij kaosi”.
P otesta të tilla, të shoqë ua a me dhu ë, ja ë shumë të alla ë Shqipë i. “Kjo është diçka e pap ecede të që ga ë ia e egjimit komu ist”, poho Bes ik Mustafaj, shk imta 70-vjeça , ish-ambasado ë Pa is dhe ish-a ëta i opozitës. “Këto akte dhu e ja ë pë fu dimi logjik i 137 ditëve të p otestave paqëso e, të cilat uk u dëgjua . Nje ëzit po humbasi du imi .” Megjithatë, ai vë ë dukje mu gesë e o ga izimit dhe të jë st uktu e të qa të të lëvizjes, gjë që, sipas tij, e bë të vështi ë dialogu . “Nuk mu d të flasësh me jë tu më. Nëse p otestuesit uk o ga izohe , kaosi do të vazhdojë.”
Në ko tezhi p otestues ë Ti a ë, stude tët ma shoj ë duke b oho itu : “Revolucio !”, “Rama, do ëhiqu!” dhe “Policia k imi ale!”. Dëgjohe shpë thime mo tajash. Në t otua , jë g up i vogël sulmo jë ba komat, dë sa jë g up tjetë shkul pa makët mb ojtës. Shumë dyqa e ka ë ulu qepe at si masë pa ap ake. Në jë i p ej ty e, p o a i është kujdesu të ve dosë këtë joftim: “Jemi ë solida itet me ju, mos e shkatë o i biz esi to ë”.
Dy stude te kaloj ë pë pa a Mi ist isë së A simit, xhamat e së cilës ja ë thye ga gu ët dhe koktejet Molotov. Ashtu si shumica e pe so ave të i te vistua ga gazeta Le Mo de, ato tho ë se e mbështesi këtë fo më vep imi, po dë oj ë dëmtimet — më të alla — që u shkaktohe p o ave p ivate.
“Kemi p otestua ë më y ë paqëso e pë 137 ditë, po gjithçka ka qe ë e kotë. Asgjë uk do të d yshojë ëse uk pë do im dhu ë”, me do Asia, 18 vjeçe. Ajo uk dëshi o të japë mbiem i , ashtu si të gjithë pe so at e tje ë, mbiem at e të cilëve uk pë me de ë a tikull.
“Ky është evolucio . Një evolucio uk është paqëso ”, shto Besi, 34 vjeç, i cili është a estua katë he ë që ga fillimi i lëvizjes.
Në t otua , jë t egta e mbledh copat e xhamit ga vit i a e shkatë ua e dyqa it të saj. Shp esa, 60 vjeçe, do ta mbyllë pë kohësisht biz esi pë ta mb ojtu atë. Megjithatë, ajo uk ua vë faji p otestuesve. Pë ku d azi.
“Është faji i Edi Ramës, sepse ata ka ë kaq shumë kohë që uk dëgjohe ! Nje ëzit ja ë shumë të zemë ua .” Edhe ajo vetë kishte ma ë pjesë ë p otesta pë pa a ve ës.
Mbështetja e popullsisë pë lëvizje është e dukshme. Në Ti a ë, ku jeto gati gjysma e shqipta ëve, maki at u bie bo ive dhe je ëzit g e ë g ushtat ë she jë solida iteti me p otestuesit, dë sa këta v apoj ë ëpë qytet pë t’u shpëtua policisë, topave të ujit dhe gazit lotsjellës.
“Jam ku dë dhu ës, po është policia ajo që e p ovoko atë”, shp ehet me zemë im Gezim Sadi a, t egta 57-vjeça . “Dje m’u desh të paguaja jë mjek që të më past o te sytë pë shkak të gazit lotsjellës.” Ai de o co “ko upsio i dhe shkatë imi e sistemit shë detëso dhe të a simit ga shteti”.
“Shumë je ëz a mbështesi , po uk guxoj ë të vij ë të p otestoj ë, sepse ja ë të pu ësua ga shteti dhe mu d të humbasi ve di e pu ës”, thotë jë stude te e mjekësisë.
“Revolucio i i Flami gove” isi më 31 maj pë të ku dë shtua p ojekti gjiga t të Ja ed Kush e , dhë d it të Do ald T ump, dhe Iva ka T ump, pë dë timi e jë kompleksi hotelie luksoz ë mes të jë zo e të mb ojtu aty o e, ë Zvë ec dhe ë ishulli e Saza it, eth t i o ë ë jug të Ti a ës.
Lëvizja e ka ma ë em i ga ky ve d pa ajso buzë detit, ku flami got ozë jetoj ë së bashku me 200 lloje shpe dësh.
Pu imet ë Zvë ec isë ë mesi e majit “ ë shkelje të plotë të ligjit”, kujto Jo i Vo psi, a ëta i o ga izatës P otectio a d P ese vatio of Natu al E vi o me t i Alba ia (Mb ojtja dhe Ruajtja e Mjedisit Naty o ë Shqipë i), o ga izata k yeso e e mb ojtjes së mjedisit ë ve d.
“Buldoze ët dhe kamio ët mbë itë b e da atës dhe shkatë ua gjithçka”, thotë ai.
P otesta u zgje ua shpejt edhe me kë kesa të tje a, duke shp ehu jë pakë aqësi shumë më të gje ë daj të gjithë sistemit politik. Radikalizimi i lëvizjes gjatë ditëve të fu dit po hap jë pe iudhë pasigu ie pë Shqipë i ë.
I akuzua ga shumë qyteta ë pë ko upsio dhe epotizëm, k yemi ist i Rama gëzo mbështetje të ko side ueshme jashtë ve dit, veça ë isht ga B ukseli, i cili e sheh atë si jë aleat pë i teg imi e Shqipë isë ë BE, ë jë ko tekst gjeopolitik të paqë d ueshëm, të shë ua ga lufta ë Uk ai ë dhe kë cë imi us.
Gjatë vizitës së saj ë Ti a ë më 30 shtato , p eside tja e Komisio it Ev opia , U sula vo de Leye , i t o diti p otestuesit duke mos bë ë as jë kome t pë lëvizje e ty e.
Tashmë, demo st uesit shp esoj ë që, të paktë , qeve ia e ty e t’i dëgjojë.
The post LE MONDE: Revolta shpë theu pas i dife e cës së Edi Ramës, ta i kë kohet vetëm la gimi i tij appea ed fi st o Gazeta Shqipta e O li e.
