Ky është jë po t et politik i Edi Ramës, i t ajekto es së pabesueshme të jë i dividi që e isi jetë publike si spo tist dhe a tist. E vijoi si f ymëzues i stude tëve të Dhjeto it 90-të, që çmo i ebeli a tiko fo mist dhe a tikomu ist, është ugëtimi i je iut që k ijoi admi ues të shumtë me stili the ës publicistik ë postplu alizëm, që hy i ë politikë me jë ftesë astëso e, e cila pë koi me jë ambicje të he shme pe so ale, që diti të ma ov ojë me jë shkathtësi të habitshme mes katë k yemi ist ave Na o, Meta, Majko e Be isha duke ju impo ua të katë ve ë më y a të d yshme, që fitoi si askush tjetë më pa ë katë ma date qeve isëse esht dhe që tashmë është vë ë pë ballë p otestusve të zemë ua që kë koj ë la gimi e tij. Histo ia e tij është jë dë thu je e habitshme e pe so alitetit të tij ko t ave s, e psikologjisë vetjake të domi ua ga a cizizmi i thellë, makiavelizmi, populizmi, bi dja se i është dhu ua shqipta ëve si jë misio a i vetmua pë ta udhëhequ d ejt p og esit dhe ka izmës së e ët me të cilë domi o ske ë publike. I aftë të duket i pë ulu ë peshë e modestisë ku djehet ë vështi ësi dhe pë buzës ë ekst em i gjithëkujt ë ditët e tij të mi a, kjo është histo ia e je iut që pe so alizoi PS- ë, pa ti ë më demok atike e pothuaj libe ale ë Shqipë i, që i sh dë oi i stitucio et ë zgjatime të vull etit të tij, që zëve dësoi magji ë e demok acisë së bala cës dhe o t ollit të pushteteve, po që ta i është k ejtësisht i vetëm pë ballë hakma jes së vetë sistemit.
-I- Si filloi?
Dëshmitë më të he shme të apo tit të Edi Ramës me pushteti , shkoj ë që ga fu di i viteve 80’-të. Kolegët e tij u ive sita ë e de e kujtoj ë batutë e tij të he shme pë t’i zë ë ve di Ramiz Alisë. “Pse mos bëhem u ë p eside t i Republikës”, i thoshte më shumë se jë kolegu të tij, ish-p ofeso i i Akademisë së A teve ku shëtiste ë k ah të godi ës fqi je të ish-shefit komu ist. Ju desh të p iste fiks dhjetë vjet që të hy te ë ko ido et e pushtetit. Të ësisht atipik dhe i d yshëm ë k ahasim me klasë e imp ovizua politike të postplu alizmit që uhej ga i ftohti me t iko leshi dhe a tikulo te me lesh a ë gojë, ai mo i pë jë astësi fatlume pikë isht atë që kishte dashu gjithmo ë. Ftesë pë hy je zy ta e ë politikë. Fillimisht ë posti modest të mi ist it të kultu ës, ku ai shë joi dife e cë e pa ë me ka izmë e tij. Pastaj e dhi bashkia e me adhë pa tia dhe qeve isja.
Më he ët, ë dhjeto 1990 kishte bë ë te tativë vetjake pë të ma ë ko t olli e lëvizjes stude to e, po humbi pë ballë të si gjashmit të tij ë gjakimi pë pushtet, Sali Be isha. Ka diologu i shtytu ga i stikti, e pë zu i që a dej, i bi du se pullazi i PD-së ishte shumë i ulët pë dy gjela k ye eçë ë majë. Po e jëjta ka izmë e e ët, po më e ko izua dhe spo so izua e Be ishës, e mposhti p ofeso i ebel që ju dha ë dua t ga Qyteti Stude ti pë të isu jetë e dytë ë hapësi ë publike. Dëshmia tjetë e he shme, tashmë edhe publike, është jë egjist im audio i javës së pa ë të ja a it 1990, ku pë ballë po Sali Be ishës dhe Azem Hajda it, ë i cizim dëgjohej zë i i Edi Ramës. I vetmi dë ta dhe absolutisht më i qa ti që fliste pë evojë e ma jes së pushtetit ga komu istët. Rama ishte dukshëm më ko k et se folklo izmi i Hajda it dhe p ojekti zhu mues i Be ishës që fillo te dhe mba o te ë evojë pë je ëz ë sheshe.
-II- Ftesa pë të “Që ua baltë ga Shqipë ia!”.
Ftesa i e dhi ga Fatos Na o, që ë të vë tetë pë do i fjalë tjetë dhe më të ë dë se fjala baltë që duhej past ua ga Shqipë ia. K yemi ist i dembel doshta beso te se do t’i li te Ramës ë do ë veglat e luftës me Be ishë , dë kohë që vetë do të jeto te idili e jë p i ci të llastua të jë populli të t aumatizua ga va fë ia, plagët e luftës pothuaj civile të 97-ës dhe mu gesës së shp esës. Po më shumë se Na o, ishte Meta që e zëve dësoi atë, që i dha Ramës dhu atë më të çmua politike. E ka didoi pë k yeta bashkie të Ti a ës duke i vë ë pas PS- ë si jë maki ë elekto ale, që ishte e gatshme të mbështeste këdo që i af o te udhëheqja e saj.
Me jë fito e të bujshme, Rama e pë do i atë pushtet të i, k ejt të padukshëm më he ët, ë disa d ejtime. Së pa i si ma ovë mes dy socialistëve domi ues Ili Meta e Fatos Na o dhe së dyti pë të k ijua bë thamë e djekësve të kultit të tij që po li dte. Rama, me jë djeshmë i të thellë pë media , k ijoi jë alea cë të fo të pe so ale me të, p o a ët e televizio eve që po li d i dhe gazetave t adicio ale. Të gjithë ata, veç i te esit p agmatist si jë qe dë pë fitimeve eko omike, shih i tek figu a e tij ekst avaga te, jë model të d yshëm ga figu at t adicio ale të politikës, që edhe pse kishi fillua të vish i k avata më dafshi, mba i e de a omë e së dukëve komu istë ë stil, ë shp ehje e sjellje. Vetë Rama vi te ga jë e shkua publicisti, ku kishte k ijua gjithashtu jë dife e cë të fo të me më y ë t adicio ale të gazeta isë me stil të fo të polemik dhe akuzato . Pak më i vjetë ë moshë me plejadë e diku shme të gazeta ëve të viteve 90-të që e ko side o i si jë ga ata vetë, ai mu di t’i pë fshijë pothuaj të gjithë ë ethi e tij. Sot, shumica dë muese e ty e ja ë edhe k itikët e tij më të ashpë .
Të gjithë këto vekto ë i kulmo te me afishimi dhe vetafishimi si i gjashëm me Be ishë , po me kostum qyteta i libe al dhe si i tillë, ko side ohej edhe si p opozimi i vetëm që mu d t’i dilte atij pë ballë. Në ato vite, i plagosu ë dë, po e de jo i v a ë pë fu dimisht, siç ë dë o te masa hakma ëse socialiste, Be isha mbetej e de edhe mallkimi, edhe bekimi i socialistëve. Ishte ote izuesi i pushtetit të ty e, që po b ehej ga she et e b e dshme pë pushtet dhe që luhatej sa ga adoleshe ca e vo ua e Na os, tek mu gesa e peshës së Majkos dhe tek auto ita izmi i Metës.
Në këtë pe iudhë, Rama mu di të k ijojë jë qe dë të e pushteti të lidhu me të me i te esa eko omike e k yesisht me dë timi ë k yeqytet. K itikët e tij shtoj ë ë me u edhe fillimi e ko takteve të papë shtatshme me je ëz ga bota e ë dheshme.
E igmë mbetet dikimi që ka patu So osi dhe p ojekti i tij fluid politik ë Ev opë Li do e e më gje ë ë ka ie ë e Ramës, po është fakt i ve ifikua që pothuaj gjithkush ë Ti a ë që ka hy ë ë politikë falë Ramës, cuditë isht ka pasu lidhje pikë isht me këtë fo dacio miste ioz dhe shumë të diskutua jo vetëm ë Ti a ë, po edhe ë Uashi gto dhe gjetkë. Ata ka ë hy ë ë dye t e politikës vetëm falë vull etit të vetë Ramës, që i peshko te të si gjashmit e ty e edhe ga eze vati je ëzo që k ijoi ë 11 vjet të d ejtimit të bashkisë së Ti a ës.
-III- Atdheu i jëshit, fisit e p ijësit
Duke bë ë balet me shpi t dë dhëmbë ë sallo i e alea cave fluide mes Metës e Na os, he ë me jë i ku dë tjet it dhe a asjelltas, ai e sfidoi Fatos Na o ë ko g esi e 2003-shit. He ë me to i e he ë gazto i i k yemi ist ave të tij, he ë miku e he ë a miku i ty e, Rama ka qe ë i papë së itshëm ë aftësi ë e veça të pë t’u pë shtatu me etha at, ku fjala vje , tallej me Majko ku e kishte shef ë qeve i dhe e me te se iozisht vite më pas ku e kishte va tës ë kabi et. Rama humbi atëhe ë ë atë ko g es, po pati kthjelltësi ë të shë jojë em i si alte ativë pë pushtet. Kjo ishte lëvizja e tij më e ë dësishme, ishte mome ti ku e de uk i leve diste të fito te pa ti ë, po kishte evojë që pa tia të humbiste ë zgjedhjet e a dhshme dhe që të dilte ë opozitë. Nuk ka gjasa të pë caktohet pesha që pati vull eti i tij, k yesisht si dëshi ë e shp ehu fshehu azi dhe vep ime të hapu a me Mjaft-i ë disfatë e soocialistëve, po fakt mbetet që ë 2005-ë , ai mbeti ofe ta e vetme e PS-së pë të lëpi ë plagët e daljes ë opozitë. Vakuumi që la pas jë ish-k yeta që po jeto te adoleshe cë të vo ua e hokata e u mbush ga k yeta i i i që u p emto te ikthim të shpejtë ë pushtet socialistëve të t aumatizua ga ikthimi t iumfues e eva shist i gogolit Be isha.
Atëhe ë Rama ju blato te miqësi e besë socialistëve të vjetë që e shih i e de me mosbesim si të huaj, po që beso i me aivitet se mu d ta mba i e e gji ë e tij ë ko t oll. Rama e di te si pakkush se uga pë ë pushteti që d o kalo te ga ko t olli i pa tisë dhe st ategjia e tij u pë që d ua pikë isht ë këtë d ejtim, Pë katë vjet esht, de i ë 2009-ë , ju desh të bashkëjeto te me g upi pa lame ta të st uktu ua ga pa aa dhësi, çka ja gushto te hapësi at pë vep im. Gjithçka d yshoi ga jë dhu atë e pap itu që ju dha ga a miku i tij më i egë , Një ma ëveshje okulte me Sali Be ishë solli d yshimet kushtetuese ë 2008-ë , çka i dha të dyve mo opoli mbi dy pa titë k yeso e dhe jëkohësisht, edhe mbi gjithë bu imet je ëzo e të ty e dhe gjithë pushtetet që do të idh i po p ej ty e.
Atdheu i jëshit, fisit dhe p ijësit tashmë ishte ealitet kushtetues. Shqipë ia që kishte më pak se dy dekada që ishte da ë ga jë Hoxhë diktato , tashmë kishte dy “p ofetët” e i j të fesë së e të demok acisë së saj hib ide. Ose ishte me ta, ose ishte jashtë çdo lloga ie.
Ko t olli mbi pa ti ë dhe listat e saj pë deputetë dhe ezultati i dalë ga zgjedhjet e humbu a të 2009-ës, i dha Ramës humbës, t iumf të plotë mbi g upi pa lame ta , bë thamë e pa tisë. Bashkëjetesa e dety ua me ishuj socialistësh të mbetu e de ga e shkua a, uk ishte me domosdo bashkë da je aksio esh pushteti. Kalimi ë qeve i ë e djathtë i Ili Metës, jë socialist i zemë ua me Na o dhe ish-spo so izues i atij vetë, e bë i shumë më të lehtë këtë p ojekt. Socialistët kishi humbu jë ma dat tjetë , po kishi fitua të d ejtë të b oho is i : Mb eti vdiq, oftë Mb eti!
-IV- Si Le i i, gjithë pushteti sovjetëve
Në 2013-ë , me iaf imi e Metës, ai bashkë dau pushtet me të, po k yesisht duke p itu çasti e divo cit pë fu dimta . Pushteti i da ë dhe i ko t ollua uk ishte e de sy imi i tij pë u dimta . Nuk ishte caku. Ishte fillimi. E do te pë vete usht imi e plotë të tij. Pa kushte. Pa komp omise. Pa debate, po vetëm me impo im. Një alea cë tjetë do të zëve dëso te, sposto te dhe f ust o te Metë , socialisti e tale tua , mjesht i e fito eve të betejave të vogla dhe a kitekti absolut të disfatës ë luftë fi ale. G upi i PS-së, bashkë me jë b ez të i jsh “vete a ë” socialistë, do të kishte atë legjislatu ë edhe deputetë të djegu ga ligji i dek imi alizimit dhe poshtë ë bazë, të tje ë sivëllezë të ty e ë pushteti lokal e admi ist atë. Bejle ë të vegjël lokalë, pe so azhe me dikim ë zo a të vogla, shpesh të lidhu me botë e k imit apo biz esme ë me të shkua të dyshimtë, do të bëheshi ka bu a ti i tij elekto al pë të a itu sy imi fi al, të shpallu diku ga bolshevikët e Le i it: Gjithë pushteti sovjetëve. E ealizoi këtë gjë ë 2017-ë , k yesisht pë shkak të vë tetimit të aksiomës fatale: ku i ke ku dë shta ët budalle j, uk të duhe miqtë e me çu .
Idiotësitë taktike të opozitës së kohës, she et e saj të b e dshme, luhatjet e humo it dhe pa a ojave të Ili Metës, lehtësia e padu ueshme e Lulzim Bashës, k ijua atë koalicio absu d që i dha fito e ë tepsi Edi Ramës. Dhe bashkë me tepsi ë, edhe timo i .
I vetëm ë pushtet mbas zgjedhjeve të 2017-ës, Rama zhvilloi dy ope acio e të jëkohshëm. Të pa i , zhveftësimi e opozitës. Duke e ko uptua atë dhe duke i gushtua ë maksimum hapësi at e lëvizjeve. I dihmua dhe ga vetëv asja politike e saj, e johu me em i djegia e ma dateve dhe bojkoti i zgjedhjeve lokale dy vjet më pas, Rama tashmë mu d të ecte pë pa a me p ojekti e tij politik. Me k isje pë fu dimta e të magjisë së sistemit, bala cë dhe ko t olli e pushteteteve dhe ko t olli absolut mbi pa ti ë e tij fituese, i stitucio et u sh dë ua pë fu dimisht ë zgjatime të vull etit të tij. Njëlloj si Zogu, Hoxha e Be isha, ai u sh dë ua ë me axhe të shkëlqye të dobësive je ëzo e.
Sidomos ga 2017-ta, Rama u sh dë ua ë bu imi e vetëm të çe tifikimit të suksesit, ka ie ës, hy jes dhe daljes ga ko ido et e pushtetit të çdokujt ë më y ë kapila e. Gjithmo ë e më shumë zgjedhjet e tij pe so ale u gushtua ë ide tikiti e zy ta it që e shihte si idhull, fu ksio a it gjithmo ë e më të paaftë, gjithmo ë e më të ko uptua e makut, po gjithëhe ë lojta ë ë ga ë pë se vilizëm ë sytë e k yemi ist it. A tisti ebel kishte pësua tashmë f aktu ë më të madhe je ëzo e. Ndo ëse dukej se i pë buzte, Rama u bë i va u ga d oga e se vilizmit që e g i te gjithmo ë e më la t piedestali e mbi je iut.
Me gulm mili go e dhe zelli e jë shefi kuad i komu ist, a tikomu isti Rama k ijoi jë usht i kapte ësh që i shë be i si kllou ë ë gosti, pa u kujtua se ë ditë betejash evoja thë et ë apel vetëm gje e alët. Në jë ope acio d yshimesh ë qeve i ë dim i 2018-2019 pas p otestave të pa a stude to e, ai la goi sht esë e fu dit të politika ëve socialistë dhe i zëve dësoi me jë se i tek ok atësh. Socialistët së ish ja p a ua ve dimma je e tillë. Magjia e pushtetit uk e efuzo te dot më edhe lopatë e va mihësit. Sepse ato akte ishi g opa kolektive ku po va osej pa tia t adicio ale socialiste dhe ga ku po k ijohej p ojekti i tij totalisht pe so al. Rili dja u g it mbi jë pa ti që kishte vdeku , po paftua askë d pë fu e ali e saj. Dhe vetë fu e ali dukej si festë.
Në më y ë pa adoksale, Rama uk ka pikë e idesë që edhe mes je ëzve që ka ek utua ga hiçi e që e de mbaj ë shë im ku flet, ka jë shumicë të heshtu që e u e . Madje edhe ata që i xo i ga boshi dhe asgjëja emocio ale dhe i telektuale, edhe ga a alfabetët që i shiti pë akademikë, edhe ga ezme ët e tij të shumtë që ka ë vite që fë koj ë fu dshpi ë me kosi e be ë det ga pushteti. Kapte ët qesha akë që i g adoi ë gje e alë tashmë po kë koj ë dista cë p ej tij. E shohi tashmë jo si helikë që mu d t’i gjiste la t, po si gjyle ë këmbë që mu d t’i fu dosë shumë poshtë.
Njëkohësisht, bashkë me pë që d imi e pushtetit politik ë do ë e tij, Rama u bë edhe CEO-ja auto ita i jë um i të kufizua biz esesh të mëdha, fillimisht jo te lidhu politikisht me të. Shumica e ty e, ishi li du ë dy ma datetet e Be ishës. Vit mbas viti, ë qeve isje e Ramës, 30 koo po atat me të mëdha, pë që d ua de i ë 40 pë qi d të GDP-së ë ve d duke i shë bye Ramës edhe si vit i ë pë suksesi e Shqipë isë kapitaliste.
Kështu, vit mbas viti, ka izma e tij e e ët, egoce t izmi, ce t alizimi ekt em i pushtetit, mu gesa e empatisë, djesia e madhështisë, shkelja e o mave të mi ësjelljes ko ve cio ale si dhe ko upsio i e demik dhe lidhjet gjithmo ë e më të fo ta me eleme të të botës së k imit, e bë ë Ramë jësh të padiskutueshëm të jë shoqë ie që uk ka a itu dot ku ë të dahet ga kulti i i dividit. I stitucio et u zëve dësua ga egoja e lide it, vetë lide i autot ajtohej si jë e mi ë që shpesh keqkuptohej ga shoqë ia. I bi du ë supe io iteti i telektual, mo al, politik e kultu o , Rama u bë pacie ti fatkeq i t a sfo mimit politik e psikologjik që af o pushteti i gjatë. Me mo ologu si mjet komu ikimi ë ve d të dialogut, me u dhë i ë ve d të ko izave të ligjit, me a cizizmi absolut dhe egoizmi pa f e, me auto ita izmi si eligjio e pe so alizimi e pushtetit si mjet, Rama pë pa adoks, u bë më më i dobët, më i b ishtë dhe më i cë ueshëm pikë isht aty ku shumëkush e shihte më të fo të. Madje edhe me shpallje No G ata të Sali Be ishës.
Pe g i so dazheve, që e da ë ga a oma eale e jetës, ob i lod ës së e me AI dhe Algo itmit, Rama gjithmo ë e më tepë e sheh botë me sytë e të tje ëve. Shqipë ia e televizio eve dhe medias t adicio ale është k ejt d yshe ga sa duket ga b e da sallo eve dë kombëta e të politikës, ku Rama p ej kohësh ka zhve dosu vete dhe p io ittetet vetjake.
-V- Hakma ja e sistemit
Mbas zgjedhjeve të 2025-ës, me jë shumicë të cilësua ë pa lame t, Rama u pa alajmë ua edhe publikisht se vetëm admi ist imi k ejt d yshe i pushtetit të ma ë ë ma dati e katë t do të mu d t’i jepte sha s pë të esë me . Në të ku dë t, Rama u vetëqeve is ga a oga ca e tij. Ndë hy jet e pakuptimta ë Theth, ma ëzia e luftës me te dat ë k yeqytet, xhi oja absu de ëpë bashkitë e ve dit ë ve ë, te tativa pë të ce t alizua ko t olli edhe mbi bashki ë e Ti a ës, e mbi të gjitha, fotokopjimi i qeve isë së e me të jëjtat fyty a të vjet a me halle me d ejtësi ë, dëshmua se ai vetë kishte lexua keq ezultati e zgjedhjeve. Ai ezultat që e kishte pa ë si t iumf vetjak dhe lice cë pë t’u sh dë ua ë Emi si vëllezë it e tij ë Li dje e Mesme, ishte mome ti i fu dit që e dëshmua atë të gabua ë dy më y a: Në moskuptimi që pushteti më i fo të është pushteti i da ë dhe i bala cua dhe ë dëshmi ë se ai uk ishte më je i i li ë dhe se diku, jë sistem i komplikua pe gma ësish, i kishi ma ë pe g edhe li i ë, edhe vull eti , edhe a sye .
Te tativat e tij pë të ma ë ë ko t oll jë qe dë tjetë pushteti, SPAK-u , tek i cili ka pasu dikim domethë ës, i shkaktoi efekti e ku dë t. Njëlloj si jë je i që ka ë ë ë jetë e peshkata it dhe çdo pë pjekje pë t’u çli ua , e gatë o edhe më keq.
Ky do të ishte mome ti i hakma jes së sistemit që ai vetë e ka plagosu shumë ë dë. I gje du ë p esio i e p otestave që isë që ë qe sho dhe që kulmua me p otestat e teto it që ja ë miksua edhe me luftë të mi ëfilltë gue ilje, Rama e de uk po kupto se jëlloj si ë apo ti e tij të pushtetit që e usht o i vetëm, është i vetëm edhe ë me axhimi e k izës.
Ai uk ka jë pa lame t fu ksio al ku të debatohet.
Nuk ka jë opozitë të besueshme që të jetë pjesë e zgjidhjeve politike.
Nuk ka auto itete politike, të cilat të ke ë mu dësi të japi mesazhe të p a ueshme ga shumica e popullsisë.
Nuk ka jë shoqë i civile me k edo mo ale.
Dhe çfa ë është më e ë dësishme, ë këtë k izë shumësht eso e i stitucio ale e socialiste, uk ka as auto itete mo ale që të af oj ë fo mula komp omisi të besueshëm. Nuk ka sht esa sociale që ta shohi Ramë si fakto stabiliteti.
Pë i o i të fatit, p otestuesit kë koj ë simet ikisht bu g edhe pë k yemi ist i , edhe pë lide i e opozitës.
I vetëm pë ballë të gjithëve, Rama i mbushu vetëm me vetvete vazhdo të besojë si qe isht se edhe ë ato mome te je ëzo e, ku i duhet të sht ydhet ë tualet, i af o ambie tit shampa jë ku e shku d, depozito diama të e flo i ku sek eto dhe le pas vetëm a omë pa fumi ku del jashtë. I bi du se është viktimë e jë alea ce që pë fshi komploti dë kombëta , politikë zy ta e ë P ishti ë, Rusi ë, I a i , a tiT umpistët, A tifa- , k imi e o ga izua , Rama shp eso e de se do ta shohi gjithashtu si viktimë të të suksesit të tij ga zilia e gjithë të tje ëve. Dhe shp eso të vazhdojë të bashkë dajë fati e tij me dy lide ë ev opia ë Mac o e Melo i, ve det e të cilëve dodhe ë sulmi e A tifa-s.
-VI- Të va fë it e zemë ua
K ijimi i paba azisë k imi ale ë shpë da je e të a dhu ave që vij ë ga Shqipë ia si p o ë e pë bashkët e shqipta ëve, mu gesa e shp esës, emig acio i i pako t ollua , tku ja e popullsisë, ë imi i hie a kisë mo ale ë shoqë i, p a imi i va fë isë si k imi e vetëm të pafalshëm ë ve d, shpallja e tij mb et i Republikës së ZeqiLa dit, ja ë ka bu a ti k yeso që ushqe zemë atë a tiRama. Me jëqi d eu o ga emig acio i, jë pe sio ist mu d të bli te ë 2022-shi mall a e shë bime ë vle ë e 12 mijë lekëve, sot, pë shkak të i flacio it e itjes së cmimeve, ka ë xhep vetëm tetë mijë lekë pë të shpe zua pë të jëjti qëllim. Një sht esë jashtëzako isht vul e abël si pe sio istët, ju kë cë ohet ealisht mbijetesa me bukë e gojës dhe ilaçet e t upit, duke vuajtu edhe o më më të la të të TVSH-së pë mall at e shpo tës ë ajo .
Në ha ku e 6-7 viteve të fu diit, cmimet e ba esave pë metë kat o , ja ë itu mesata isht ga 95 de i ë 115 pë qi d ë Ti a ë dhe 70 de i ë 100 pë qi d ë Du ës. Qe atë ja ë sht e jtua ga 80 de i ë 100 pë qi d ë Ti a ë dhe 50 de i ë 70 pë qi d ë Du ës. Pë ballë ty e paga mesata e është itu ga 75 ë 80 pë qi d, itje e cila ko sumohet ga i flacio i e itja e cmimeve. Dhe pë tej shif ave mesata izuese, të va fë it ka ë jë pë gjigje: sot edhe me më shumë pa a ë vle ë omi ale, blej ë më pak shë bime se dje.
Tu izmi i b oho itu si sukses, ka qe ë totalisht i tillë vetëm o gji ë e shif ave dhe jë g usht p o a ësh, shpesh je ëz të botës së k imit e biz ese k imi ale të lidhu a me to, po ka qe ë qede i ë jë eaksio zi xhi që ka sht e jtua jetesë pë shumicë dë mmuese të shoqë isë. Asaj pjese që i thuhet se kostoja e jetesës ka si zgjidhje ecje ë hije e ë dë të kullave të p emtua a si zhvillim u ba . Njëlloj si të te tosh të shë osh lë gatë e jë fyty e je ëzo e me jë ope acio gjy ash make up-i. Njëlloj si vizatosh me gjy a gotë bosh dhe të p ete dosh se është plot me qumësht. Me të jëjti stil p ej k yeta i bashkie, pasio e me dësi, ga i cili Rama uk është da ë edhe ku duhej të qve iste ve di si k yemi istë .
Dhe si të mos mjaftoj ë të gjithë këto eleme të, ko upsio i e demik i ekspozua me po t etet e je ëzve të tij më të afë t, tashmë i xje ë ë vit i ë edhe ga hetimet e jë tjetë qe d e pushteti të cili ai e diko , po uk e ko t ollo dot, si SPAK-u, e bëj ë edhe më të gushtë dhomë ku ai ë jë a ë uk duhet të shtypet ga elefa ti që ka futu b e da e ë a ë tjetë e p et pë qafimi gjithmo ë e më i egë i pushtetit të ce t alizua .
-VII- Pa t e ët dë kombëta ë, po pa t e ët ku ja ë?
Mo opolizimi i politikës së jashtme ga jë k yemi istë flutu ues dhe jë së ë lëvizjesh të Ramës ë politikë dë kombëta e, ka ë dikimi e ty e ë k ijimi e stuhisë pe fekte. Në 13 vite Rama ka dashu të ma ë jë ol të spikatu ë politikë e jashtme. Duke shf ytëzua ka izmë e tij, lehtësi ë e ide tifikimit pë shkak të shtatit dhe fo mimit si a tist e spo tist, ë kohë e “gallatës”, Rama ishte pë jë kohë të gjatë mysafi i pe fekt ë sallo et e politikës ev opia e. Rama mu di si askush tjetë ë Shqipë i pë pa a tij, të k ijojë jë jet miqësish edhe pe so ale mes kolegëve të tij. Rapo ti i tij domethë ës me Vuçiç, pë shembull, kishte si p odukt vetëm jë shë im ë ka cela itë ev opia e e ame ika e, të lodhu a me sallatë use ga Ballka i: shqipta ët e se bët e duhu ë pushtet, mu d të paqtoj ë gjithë ajo i !
Vetë Rama ko side o te kohë më pa ë se “…ta i që jam itu , të tje ët dua të bëj ë foto me mua”, duke vë ë ë dukje jë ol domethë ës pë vete ë politikë dë kombëta e. Po jëlloj si të pasu it e vjetë që i shohi gjithmo ë me pë buzje të pasu it e i j, pesha e tij u idime sio ua fo t, sidomos me shpë thimi e luftës Uk ai ë – Rusi. Në kohë hallesh e d amash, ba saletat, batutat dhe gjestet teat ale uk dëgjohe me të jëjtë ë dje. Pë ku d azi, bëhe të bezdisu a. Pesha e Ramës isi të tku ej ë pë pjestim me peshë të ësisht modeste të ve dit që pë faqëso . Njëlloj siç ka dodhu me të gjithë d ejtuesit e tje ë të shtetit shqipta , që ka ë besua se me itoj ë të qeve isi shumë më shumë sesa 28 mijë kilomet a kat o shkëmb e dhe’ kokëfo të. Dhe shumë më shumë sesa disa milio shqipta ësh k e a ë e ballka as tipikë që ja ë si susta çeliku. Du oj ë gjatë jë këmbë që i shtyp ga sipë , po ë mome ti që këmba lëviz pak, kë cej ë pë pjetë ë çdo d ejtim. Kështu ka dodhu edhe me pa aa dhësit e tje ë, me shqipta ët e shumtë që ka ë qeve isu vise të të a shumëfish më të mëdha se Shqipë ia ë flamu i e pe a do isë osma e dhe ë hije e Sullta it të adhës, po pa u kujtua ku ë pë këtë skaj të humbu të ish-pe a do isë.
Teo i ko spi ative, po që pë mome ti uk mu d të ke ë ko fi mim zy ta , shë oj ë gjithashtu edhe ma ëdhë ie të dobta me admi ist atë e p eside tit T ump. Ti a a uk ka as jë ko takt me admi st atë epublika e që po hy ë viti e dytë të saj. I obsesio ua ga ideja që T ump duhet ta p a ojë dhe bekojë, Rama e de te to të shlyejë gafë e tij fatale pë fye jet që i bë i atij ë CNN gjatë ga ës p eside ciale ë SHBA. Shumica dë muese e gabimeve të Ramës b e da ve dit, po dhe lëvizje ë dukje të pakuptueshme ë politikë e jashtme, ka ë pë shkak pikë isht këtë obsesio . Edhe p ojekti ë Zvë ec dhe te tativat pë t’ju af ua p eside tit T ump ëpë mjet familjes, ga ku isë edhe p otestat, ishte gjithashtu jë p ojekt i jashtëzako shëm, po i helmua ga politika. Histo ia me ish-d ejtuesi e FBI-së e de uk dihet se sa e ka pasu dhe mu d të ketë fatu ë . E sigu t është që kjo është jë fatu ë që e de uk është pagua .
Me ve det e Ev opës, k yesisht B ita i ë e Madhe, Belgjikë e Holla dë dhe më pak Gje ma i ë mo ale, është p oblemi i k imit të o ga izua dhe t afiqeve të d ogës. Vetëm ga B ita ia vle ësohet se pa atë e d ogës që mbë ij ë ë Shqipë i ja ë të e dit disa milia dë pau d ë vit. Ish-pe a do ia, tashmë dhe jë qe dë fi a cia e p ej vitesh, e ka të pamu du të p a ojë ë heshtje lumi e pa a që dali ga kufi jtë e saj pë jë past im të supozua ë kulla e luks ë jë ve d të va fë si Shqipë ia.
Tu qia e ish-by aze it të fo të E doga duket se është sedë lë dua ga ish-bi i pla gp ishës. Ide tifikimi i Ramës me Bibi e Je uzalemit dhe p ojekti pë shteti Bektashi ë Ti a ë, ja ë dy mome tet që ma ëdhë iet pe so ale mes dy bu ave të fo të ga Ballka i të p ishe pikë isht pë jë a sye tipike ballka ase: Miku i a mikut tim është a miku im!
Shë bimet e disa ve deve ë Ev opë Pe ë dimo e, sistemi i ty e i d ejtësisë dhe, edhe mediat e ty e, ka ë fillua të kuptoj ë oli dhe peshë gjithmo ë e më të fo të të k imit të o ga izua shqipta . Dhe sidomos dikimi e tij domethë ës ë t afiku e d ogave, që is që ga ve det e o igji ës dhe pë fu do ë Shqipë i ë e kullave, pë t’u past ua dhe magazi ua pë t’u ishpë da ë së ish ë Ev opë.
Nuk pë fu do këtu. Rapo time jo vetëm ve dase, po edhe ga a a tjetë e Atla tikut pë me di A tifa- si a mik të Ramës ë këto mome te dhe shë oj ë dyshime se ioze pë dë hy je ga ve de jo miqëso e me Shqipë i ë, k yesisht I a i e Rusia.
Një bë thamë e egë , me sigu i p odukt i A tifa-s, si e dalë ga hiçi, dogji me zja Ti a ë duke e bë ë oma tik kujtimi e Flami gove ë shesh që past o i buleva di ga mbetu i at mbasi kë ko i bu g pë Ramë dhe Be ishë .
Me jë allte ativë t adicio ale që është totalisht e kë usu qoftë ga pesha e të shkua ës, qoftë ga të qe it kaq të gjatë ë opozitë dhe she et e b e dshme, me mu gesë e jë alte ative të e, duket se mjetet locale uk mjaftoj ë pë ta xje ë Ramë ga zy a. Me gjasë dhe kjo p itet të ve ifikohet, uk do të ketë jë dë hy je di ekte dë kombëta ësh ë zgjidhje e k izës. Së paku jo ë jë të a dhme të afë t të pa ashikua . Vështi ë të p itet de i ë fu d të vjeshtës jë misio paqtimi i tipit OOSBE, as ga SHBA-ja e as ga BE-ja, cka do ta bëjë a kthi ë Ti a ë e paaftë të vetëqeve iet edhe më të thellë.
Pë gjigja e Ramës është p opaga da dhe mbështetja e policisë. Duke k ijua jë pa alele mes ga a timit të e dit dhe pushtetit të tij. I obsesio ua mbas estetikës dhe u yes i k itikës Rama e de uk i ka hy ë thelbit të shkaqeve që ka ë dezu këtë zemë atë ku dë tij dhe gjithë klasës politike ë ve d. Ai është e de i bi du se komploti e mba ë këmbë ko spi acio i i pë bashkët mes opozitës dhe k imit ga b e da dhe ga “me ce a ë” i a ia ë a usë me pasapo ta shqipta e ga jashtë. Masat që me ja ë ë kufi j të zbatimit fo mal të ligjit. Në ve d të eagimit politik gjithmo ë e më të kufizua pë ma ov im, ai jep pë gjigje polico e duke e ba azua fati e tij politik me ga a timi e stabilittit të ve dit. Dhe te to të spostojë më i ë tek admi ist ata e tij e la të. Kë ko do ëheqje e gjithë hie a kisë së d ejto ëve të ë dësishëm ë ve d, të cilët, ë mos me bekimi e tij, ë i dife e cë e tij, ka ë vite që ka ë shpallu jë qeve isje tjetë pa alele ë Ti a ë. Të pavotua , po me shumë pushtet: Republikë e D ejto ëve ku ata sille si k yemi ist a.
E de as jë eflektim politik. Njëlloj si ë kohë ku Flami got vizatua po t eti d yshe të shoqë isë dhe që ai ju pë gjigj duke i vë ë pë ballë pasqy ë e tij. Kë kesës së tij pë dialog uk po i gje det pa t e , daj Rama po vazhdo me të jëjti stil komu ikimi me mo olog.
Jetëgjatësia ë pushtet, usht imi i pushtetit si jë t ill i humo it vetjak, e ka ë bë ë Ramë të besojë ë jehsimi e tij me shteti dhe stabiliteti . Dhe ta lidhë dhe si qe isht ikje e tij që i kë koj ë p otestuesit, me cë imi e shtetit dhe stabilitetit. Refuzimi I tij pë jë pp ojekt politik si pë gjigje pë k izë , ka edhe këtë vekto .
Qeve isja e Ramës ka ga a tua stabilitet, po ka cë ua sta da tet demok atike. E igma e të esë mes së tij kalo pikë isht ga ky apo t: me stabilitet të cë ua , uk mu d të bëhet fa e fjalë pë sta da te demok atike. E po kështu, kalo edhe ga apo ti i um ave ë pa lame t, që ja ë jë ealitet që uk mohohet dot.
Mjetet polico e ja ë shumë të papë shtatshme pë të mbajtu ep uvetë e b ishtë të këtij pushteti, të sulmua me u jejtje, sidomos ku shfaqet ga ajo sht esë e shoqë isë që k yemi ist i uk e jeh pothuaj fa e dhe tek të cilët ka humbu sha mi e diku shëm: gje e ata Z, e cila tashmë po e sheh atë jo si zgjidhës të p oblemeve, po si p oblem pë t’u zgjidhu . Ja ë fiks bijtë e ish-stude tëve të tij që ai vetë ë Dhjeto i e la gët 90-të i f ymëzo te me ebelimi e tij.
-VIII- T ajekto ja e fatit si kap içio apo domosdoshmë i
Eshtë shumë e vështi ë të vle ësohet ëse Rama është vë tet ë epilogu e pushtetit të tij, po tjetë gjë është të që d osh ë zy ë dhe tjetë gjë është që të qeve isësh. Flakët mu d të shuhe , vit i at e biz eseve, ba kat, semafo ët, koshat e mbetu i ave mu d të ipa ohe lehtësisht. Po admi ist imi i kësaj u ejtjeje që ka shpë thye ë ugë është e pamu du të ipaketohet me empati dhe të ikthehet qetësisht ë shtëpi.
Magjia me të cilë Rama bi dte diku miq dhe a miq se ai ishte k ejt i d yshëm ë politikë, tashmë ka ë ë. Ai u soll ë fo më si ev opia dhe me Ev opë ë gojë, i bi du se ishte misio a i që jë fat i madh ja fali Shqipë isë, Në 13 vjet Rama ishte i gatshëm ta pë do ë shoqë i ë dhe Shqipë i ë si boj a dhe telajo pë vizio i e tij estetik, po po ko sumo ma dati e katë t si ballka as tipik që si qamet të vetëm ga pe ë dia, sheh vetëm la gimi e tij ga zy a. Pa mu du të kuptojë se ë këtë botë, e vetmja gjë e pë jetshme, është të qe it të pë kohshëm!
The post Lo e c Va gjeli: Edi Rama, po t eti politik i ish-f ymëzuesit të stude tëve ë luftë me fëmijët e ish-stude tëve të tij appea ed fi st o Gazeta Shqipta e O li e.
