Në qyteti b egdeta të Du ësit, të meti shkatë imta i ë to it 2019 vazhdo të p odhojë lëku dje të fo ta — jo më ë pllakat tekto ike, po ë a kë e fi a cave publike. Një apo t pë fu dimta i Ko t ollit të La të të Shtetit, mbi vep imta i ë e Bashkisë Du ës pë pe iudhë 2023–2024, of o jë pasqy ë ki u gjikale se si fo det e eme gje cës dhe i dë timit ja ë me axhua pë mes jë meka izmi që ga a to çmime tava dhe ze o ga ë eale.
Në qe dë të a alizës së audituesve shtetë o ë që d oj ë dy p ocedu a të kufizua a p oku imi të zhvillua a ë ko ik të vitit 2024 pë pë fo cimi e pallateve të dëmtua a. Me jë fo d limit të pë bashkët p ej 447.7 milio ë lekësh ( eth 4.5 milio ë eu o), të dyja ko t atat u fitua ë të jëjtë ditë — më 28 gusht 2024 — ga i jëjti bashkim ope ato ësh: Rajli Ndë tim dhe G.P.G. Compa y.
Shif at flasi pë jë saktësi matematiko e që sfido çdo ligj të t egut. Pë pallati “Big K isti”, ofe ta fituese ishte 156 milio ë lekë pë ballë fo dit limit p ej 156.3 milio ë lekësh (99.76% e vle ës). Pë pallatet ë ugë Pelika , ofe ta ishte 290.57 milio ë lekë pë ballë fo dit p ej 291.31 milio ë lekësh (99.75%). Në total, buxheti publik ku seu më pak se 0.25% ga ga a.
Sipas KLSH-së, kjo mu gesë eko omiciteti uk ishte astësi, po ezultat i jë p ocesi vle ësimi të defo mua ë të gjitha hallkat e tij.
Së pa i, Komisio i i Vle ësimit të Ofe tave i pë bë ë ga të jëjtët t e zy ta ë ë të dyja p ocedu at, vep oi si jë filtë elimi ues. Në te de i e ugës Pelika , katë ga gjashtë ofe tuesit u skualifikua ë fazë e pa ë. Audituesit ve ifikua se të paktë t e p ej ty e i plotëso i plotësisht k ite et e dokume teve të te de it dhe ishi skualifikua me a gume te të pabazua a ose duke gatë ua ta gat e mjeteve.
Së dyti, dë sa ko ku e tët e vë tetë u xo ë jashtë loje, fituesit iu falë shkelje themelo e. Në ko t atë e bashkëpu imit të ko ikut 2024, kompa ia Rajli Ndë tim uk kishte dekla ua fa e mjetet bazë të evojshme pë ka tie i (fad omë, autobeto ie ë dhe 1,000 met a kat o ë skele i), dë sa pa t e ja G.P.G. Compa y uk kishte do ëzua fotog afitë p ovuese të maki e ive.
Pë më tepë , duke qe ë se të dyja p ocedu at u hapë ë të jëjtë ditë (18 ko ik 2024) dhe u ko t aktua po ë të jëjtë ditë me afat ide tik p ej 224 ditësh, bashkimi i ope ato ëve pë do i të jëjtat mjete, të jëjti staf dhe të jëjti d ejtues tek ik pë dy ka tie e të d yshme jëkohësisht — jë dublim kapacitetesh që, sipas auditimit, e dety o te komisio i ta skualifiko te ope ato i ë të paktë jë ë p ej ga ave.
Së t eti, xitimi pë të lidhu ko t atat a ashkaloi edhe sigu i ë ligjo e e tek ike të dë timit. Pë pallati “Big K isti”, Bashkia Du ës lidhi ko t atë dhe lejoi isje e pu imeve pa pasu jë leje dë timi ë dosje dhe pa k ye opo e cë tek ike të p ojektit, duke shkelu dy ligje bazë të pla ifikimit të te ito it dhe disipli imit të dë timeve.
Në këmbim, ë te de i e t etë të së jëjtës paketë — atë pë iaftësimi e pallatit “Rajfi” ë ugë Iljaz Reka me vle ë 1.2 milio ë eu o — Rajli dhe G.P.G. uk mo ë pjesë fa e, duke e lë ë I e ti të fitojë e vetme me jë ofe të 140 eu o ë fo di limit.
Ky uk ishte jë episod i izolua . Kompa ia Rajli Ndë tim, e themelua dhe e zotë ua ga E keleda Gojashi (e johu ë ivel lokal pë a gazhimi e saj politik ë st uktu at zgjedho e të Pa tisë Socialiste) dhe Ledia a Mata, është sh dë ua ë shembulli klasik të jë biz esi të va u ekskluzivisht ga jë auto itet i vetëm publik.
Që ga viti 2019 de i ë viti 2026, kjo kompa i ka a këtua mbi 30 milio ë eu o ga fo det publike, ku pothuajse 100% e të a dhu ave bu oj ë ga ko t atat me Bashki ë e Du ësit, të d ejtua ga Emi ia a Sako.
Edhe më he ët, ë jë auditim të vitit 2022 pë jë te de p ej 2.1 milio ë eu osh ë zo ë e R ashbullit, KLSH-ja kishte zbulua të jëjtë fo mulë: Rajli Ndë tim dhe G.P.G. Compa y kishi lidhu jë ma ëveshje fiktive ku G.P.G. me te pë sipë 82.7% të pu imeve pë të mbulua mu gesë e pu o jësve dhe pajisjeve të Rajlit, po ë fu d 100% e pagesave ga thesa i i shtetit kalua ë lloga i ë e Rajli Ndë tim.
Megjithatë, pa alajmë imet e audituesve mbetë ë letë . Në dhjeto 2024, kompa ia fitoi jë tjetë te de të mbyllu ë ugë Taula tia me 99.9% të fo dit limit. Në p a ve ë e vitit 2025, skema u ekspozua së ish ë te de i 1.7 milio ë eu o pë pallati “Viko”, ku bashkia skualifikoi 5 ga 6 ko ku e tët dhe efuzoi të zbato te ve dimi e Komisio it të P oku imit Publik (KPP) pë ivle ësim, duke e dety ua KPP- ë të pezullo te ga ë . Dhe ë ma s 2026, fi ma e k yeta es Sako vulosi ko t atë e adhës pë Rajli Ndë tim ë Sukth dhe R ashbull, së ish pa pasu çmimi më të ulët.
I o ia e këtij modeli eko omik pasqy ohet ë bila cet zy ta e të do ëzua a ë Qe d ë Kombëta e të Biz esit: do ëse ka qa kullua dhjetë a milio a eu o fo de publike, Rajli Ndë tim ka apo tua fitime eto modeste ( eth 30 milio ë lekë ë viti 2023 dhe 32.9 milio ë lekë ë viti 2024), duke g itu dyshime të fo ta mbi f y je e kostove apo shpë da je e fo deve te ë ko t akto ët.
Rasti i Du ësit ilust o jë defekt st uktu o të p oku imeve eme gje te ë Shqipë i. Ku p ocedu at e kufizua a pë do e pesë apo shtatë vjet pas jë fatkeqësie aty o e, ku i stitucio et e ko t ollit mjaftohe me ekoma dime admi ist ative që i jo ohe ga titulla ët ve do ë dhe ku a kimimet mu goj ë pë shkak të jë t egu të da ë pa ap akisht, i dë timi pusho së qe i jë misio publik — dhe kthehet ë jë e të të sigu t p ivate./kapitali.al
The post Dy kompa i, ze o ko ku e cë/ Emi ia a Sako masak oi fo det e i dë timit ë Du ës. Çfa ë zbulohet ga apo ti i KLSH dhe a atomia e vjedhjes së t agjedisë appea ed fi st o Gazeta Shqipta e O li e.
