“Non-Paperi” që tronditi Ballkanin: “Brukseli e di se kush është autori”

Presidenti i parë i Sllovenisë së pavarur, Milan Kuçan, tha se padyshim kishte një “Non-Paper” për ndryshimin e kufijve në Ballkan, megjithëse në Slloveni ata mohuan që të ishin pas saj.

Edhe anëtari i Presidencës së Bosnjë dhe Hercegovinës Zeljko Komsic, konfirmoi se Presidenti Slloven Borut Pahor u tha tre anëtarëve të Presidencës së Bosnje dhe Hercegovinës gjatë një vizite në Sarajevë më 5 mars se ka gjithnjë e më shumë vota në BE që bëjnë thirrje për t’i dhënë fund shpërbërjes së Jugosllavisë.

Pahor thuhet se pyeti nëse ishte e mundur një “shpërbërje paqësore” e Bosnje Hercegovinës.

Ndërkohë, në mes të prillit, pretendimet dolën në media në lidhje me propozimin e pretenduar nga Kryeministri Slloven Janez Janesa për të rishikuar kufijtë në Ballkanin Perëndimor, si një mënyrë për të zgjidhur problemet midis gjashtë vendeve në rajon.

“Megjithëse jam një besimtar, kam vendosur të mbroj shtetin. Unë nuk e di se çfarë e shtyu Presidentin Pahor të bënte atë pyetje. Ai e mohon atë, duke thënë se qëndrimi i tij është i qartë se nuk ka asnjë diskutim në lidhje me ndryshimin e kufijve. Gjithashtu, Kryeministri i qeverisë sonë e mohon atë, dhe padyshim një non-paper ekziston. Doli se dihet në Bruksel se kush është autori i saj, si dhe përmbajtja, por ata nuk duan ta zbulojnë atë për shkak të efektit të tij shkatërrues në marrëdhëniet ndërkombëtare”, thekson Kuçan.

“Non-paper” është një term i përdorur në Bashkimin Evropian për një dokument jozyrtar si tezë për bisedat që shkëmbehen në mënyrë konfidenciale midis qeverive ose institucioneve. Ky dokument shkaktoi konfuzion sepse propozon zgjerimin e Serbisë, Kroacisë dhe Shqipërisë, ndërsa boshnjakët do të mbeteshin me një pjesë më të vogël të Bosnje-Hercegovinës. Shtrohet pyetja në çfarë mase, përveç udhëheqësve nacionalistë në Ballkan, qarqe të caktuara në BE morën pjesë gjithashtu në përgatitjen e këtij dokumenti të pretenduar.

“Nuk e di. Unë nuk jam më i përfshirë në ato diskutime dhe procese”, tha Kuçan, duke shtuar se është shumë e rrezikshme kur flasim për fuqitë rajonale në Ballkan.

“Presidenti i atëhershëm i Këshillit të Evropës, Van Rompuy, më tha në një bisedë që, së pari, Serbia duhet të trajnohet dhe të bashkohet me BE-n, sepse kjo do ta bënte që, si një fuqi rajonale, të merrte përgjegjësinë për paqësimin e Ballkan. Unë i thashë atëherë: ‘Ju e dini, President, kur bëhet fjalë për fuqitë rajonale në Ballkan – atëherë ju jeni në prag të luftës.

Kur e shikoj sot, janë saktësisht dhjetë vjet që kur raporti im është përgatitur, problemet në Bosnjë dhe Hercegovinë kanë mbetur të njëjtat. Ata po bëhen më të mprehta, gjithnjë e më shumë duke çuar në konflikt, jo në zgjidhje”, tha Kuçan.

Kuçan shton se Sllovenia nuk mund të ketë një pozicion të ndryshëm nga ai me të cilin filloi procesin e pavarësisë së saj shtetërore, se të gjitha republikat kanë të drejtën e shteteve të tyre dhe se shpërbërja e Jugosllavisë duhet të përfundojë brenda kufijve ekzistues.

“Pra, asnjë rivendosje e kufijve nuk është e mundur”, tha Kuçan.